Plaatstekort kinderopvang dreigt te groeien in West-Vlaanderen

28/04/2014 - Persmededeling

KinderopvangKinderopvang is een belangrijk thema voor heel wat ouders. Je geeft je kind immers niet in handen van om het even wie. De vraag is echter of mensen hierin veel keuze hebben. Net als zoveel welzijnsvoorzieningen kampt ook de sector van de kinderopvang met een plaatstekort. In tegenstelling tot andere sectoren, weet hier niemand hoe hoog de wachtlijsten precies zijn, want opvangvragen worden (nog) niet geregistreerd.

Vooral de beschikbaarheid (en betaalbaarheid) van voorschoolse kinderopvang is een belangrijk aspect voor de tewerkstellingsmogelijkheden van ouders. Voordat kinderen naar school gaan, moeten werkende ouders beroep kunnen doen op een onthaalouder of kinderdagverblijf. De behoefte aan formele kinderopvang is groeiend. Dit komt o.a. doordat er steeds meer tweeverdieners zijn, maar ook omdat de beschikbaarheid van grootouders beperkter is dan vroeger.

Provincieraadslid Maarten Tavernier zocht de cijfers voor West-Vlaanderen op: "Het WES (West-Vlaams Economisch Studiebureau) deed in 2012 onderzoek over de sector van de kinderopvang in West-Vlaanderen en weidde er een themanummer van West-Vlaanderen werkt aan. Er werd onder andere een inschatting gemaakt van de behoefte aan formele voorschoolse kinderopvang voor kinderen jonger dan 3 jaar. Conclusie was dat er in West-Vlaanderen een tekort was aan bijna 3000 opvangplaatsen, om 65% van de kinderen onder de 3 jaar een plaats te geven in een formeel opvanginitiatief." (kerncijfers studie WES*)

De laatste jaren is de kloof tussen behoefte en aanbod weinig veranderd (zie tabel 1). Integendeel, in de voorschoolse opvang er is een lichte daling tegenover december 2011.

Tabel 1: overzicht aantal opvangplaatsen voorschoolse opvang 2009-2013 West-Vlaanderen


  Dec 2009Dec 2010Dec 2011Dec 2012Dec 2013
Erkend (en gesubsidieerd) door Kind en Gezin     
Kinderdagverblijven 2044 2073213921422148
Diensten voor onthaalouders 63316334633962126177
Lokale diensten voor buurtgerichte opvang (voorschools)6692989898
Buitenschoolse opvang in aparte lokalen van kinderdagverblijven 279285296320290
Totaal erkend (en gesubsidieerd) door Kind en Gezin84418499857684528423
      
Met attest van toezicht van Kind en Gezin     
Zelfstandige kinderdagverblijven49985689605463526608
waarvan IKG  3564393340214086
Zelfstandige onthaalouders26552524240121141993
waarvan IKG 51514834
Totaal met attest van toezicht van Kind en Gezin76538213845584668601
      
Algemeen totaal 1609416712170311691817024

Het plaatstekort is niet gelijkmatig gespreid over de provincie. In regio's waar het economisch minder goed gaat, is er globaal gezien een beperker aanbod. Het aanbod is het hoogst in arrondissement Roeselare-Tielt (56%) en Brugge (53,5%), laagst in de Westhoek (37,1%) en Oostende (35,4%).

De zelfstandige initiatieven nemen in West-Vlaanderen zowat de helft van de beschikbare plaatsen voor zijn rekening. Dat is een stuk meer dan in andere provincies (zie tabel 2). Een gevolg van het West-Vlaamse ondernemerschap? Ook de WES-studie vermeld dat het aandeel van de zelfstandigen in de totale kinderopvang is in West-Vlaanderen al vele jaren groter dan in de rest van Vlaanderen.

Tabel 2: aantal opvangplaatsen voorschoolse opvang/1000 kinderen via zelfstandige sector

Opvangplaatsen per 1000 kinderen (2012)AntwerpenVlaams-BrabantWest-VlaanderenOost-VlaanderenLimburg
Totaal142,4210,5245,1181,370,4

Vlaams parlementslid Bart Caron schetst de uitdagingen voor onze provincie: "het feit dat de zelfstandige sector in onze provincie zoveel groter is, maakt West-Vlaanderen extra kwetsbaar voor de negatieve impact van het huidige beleid. Dat zorgt ervoor dat zelfstandige initiatieven onder druk staan. Het decreet op de kinderopvang van 2012 wil de lat voor iedereen gelijk leggen, maar de middelen ontbreken om daaraan ook een gelijkwaardige ondersteuning te geven. Alle opvanginitiatieven moeten vanaf deze maand aan dezelfde voorwaarden en regels voldoen. En de regels die relevant zijn voor kinderopvang zijn zeer divers: brandveiligheid, veiligheid van inrichting en speeltoestellen, voedingsmiddelenhygiëne, legionella, talenkennis,...

Bijkomende financiering is echter niet voorzien, en dat brengt vooral de zelfstandige sector in de problemen. In de gesubsidieerde sector, trekt de overheid 50 euro per dag en per kind uit, terwijl dit in de zelfstandige sector die met een inkomensgebonden ouderbijdrage werkt maar 30 euro is. Voor de andere zelfstandige kinderopvanginitiatieven is er geen enkele subsidiëring."

Kamerlid Wouter De Vriendt vult aan: "Daarnaast zijn er ook federale beslissingen genomen die een invloed hebben op de rendabiliteit van een zelfstandige kinderopvang. Tot vorig jaar mochten uitbaters van kleine kindercrèches (8-22 kindjes) een kostenforfait van 16,5 euro per dag per kind in rekening brengen. Vanaf 2014 dreigde dit forfait herleid te worden tot 7 euro per dag per kind vanaf 8 kinderen. De Vlaamse minister van welzijn Vandeurzen verklaarde dat hij niets afwist van de stappen van partijgenoot en federaal minister van financiën Koen Geens, terwijl deze bevestigde dat de vraag vanuit Vlaanderen gesteld werd in het kader van de harmonisering van de kinderopvang en het nieuwe decreet. Na protest en nieuwe onderhandeling met de sector werd een keuzesysteem met 2 mogelijkheden ingevoerd, waarbij het globale forfait van 16,5 euro mogelijk blijft."

Terwijl het de bedoeling van het beleid zou moeten zijn om meer aanbod te creëren, lijken de beleidsinitiatieven momenteel eerder het tegengestelde effect te bereiken. Al in 2012 kaartte het WES het probleem van de terugval van zelfstandige onthaalouders aan. In een bevraging van UnieKO (de erkende beroepsvereniging voor de zelfstandigen in de kinderopvang) bleek toen dat 44% van de aangesloten onthaalouders aangaf binnen 5 jaar te zullen stoppen. Dit toekomstperspectief zal er met het huidige beleid niet op verbeteren.
Groen gaat in zijn programma voor kwalitatieve kinderopvang voor alle gezinnen tegen 2020. Dit is momenteel al een beleidsdoelstelling, maar Vlaanderen zit niet op schema om dit ook effectief te realiseren. Deze moet ook toegankelijk zijn voor kinderen met een kansarme achtergrond, en moet rekening houden met de lokale situatie.

De lokale besturen moeten daarin volop de rol van regisseur (kunnen) spelen, met ondersteuning door Vlaanderen en Kind en Gezin. Daarbij hoort ook een kinderopvangloket waar ouders terecht kunnen voor informatie over beschikbare plaatsen.

We gaan uit van gelijke subsidiëring per kind, waarbij de juridische werkvorm van kinderopvang niet relevant is. De reglementering en het kwaliteitscontrolesysteem vertrekt vanuit een vertrouwen in de opvang, waarbij niet alles in verstikkende regels wordt gevat. Voor Groen is kwaliteit veel meer dan alleen veiligheid.

Groen is overtuigd dat op die manier de sector kan zorgen voor voldoende kinderopvangplaatsen voor iedereen die daar nood aan heeft.

*kerncijfers WES 2012 voorschoolse kinderopvang:

  • 772 voorzieningen, waarvan 361 zelfstandige onthaalouders
  • Capaciteit: bijna 17000 opvangplaatsen
  • Tewerkstelling: 3181 werknemers, 650-tal zelfstandigen
  • Goed voor 48% van de baby's en peuters (tov streefcijfer 50% voor 2016)
  • Regelmatig gebruik van kinderopvang: 66,6%

Bart Caron, lijsttrekker Vlaams Parlement
Wouter De Vriendt, lijsttrekker Kamer
Maarten Tavernier, 1e opvolger Vlaams Parlement

terug

West-Vlaamse tweets

Doe mee

Wil je de handen uit de mouwen steken als vrijwilliger of wens je lid te worden van Groen ? Alle info vind je op de Landelijke website van Groen

Lees Mee

Pit is een driemaandelijks infoblad voor sympathisanten. De reeds verschenen edities kan je online bekijken.
Wil je Pit voortaan in je brievenbus krijgen, vul dan het formulier in onderaan deze pagina.

feed

Groen! West-Vlaanderen, Sergeant De Bruynestraat 78-82, 1070 Brussel | 02 219 19 19 | E-mail | ©2012